Co się dzieje podczas snu?
Kiedy śpisz i „nic nie robisz”, twoje ciało restartuje wiele swoich systemów i przeprowadza różne działania naprawcze. To tak, jakby twoje ciało samo zajmowało się pielęgnacją – a ty, oprócz spania, nie musisz nic robić.
Kiedy śpisz, twoje ciało restartuje się i regeneruje
Sen jest niezbędny dla naszego dobrego samopoczucia fizycznego i psychicznego. Pod względem fizycznym ciało przechodzi proces regeneracji, który wpływa na układ trawienny, układ odpornościowy i układ krążenia.
Udowodniono, że brak snu zwiększa poziom hormonu głodu, co powoduje, że jemy więcej, niż powinniśmy, a tym samym zwiększa się ryzyko wystąpienia różnych chorób. Brak snu może zwiększać ryzyko zachorowania na choroby serca, a nawet na chorobę Alzheimera.
Sen jest dobry dla mózgu
Odpowiednia ilość snu jest również kluczowa, jeśli chodzi o funkcje emocjonalne i poznawcze. Badania wykazują, że istnieje wyraźny związek między brakiem snu a depresją. Przy niewystarczającej ilości snu możemy stać się mniej empatyczni. Uważa się, że jest to wynikiem nadmiernej aktywności w niektórych częściach mózgu. Mózg musi być odłączony od zasilania na kilka godzin, aby zsynchronizować się ze sobą.
Godziny snu pozwalają mózgowi nadrobić zaległości i przygotować się na następny dzień. Pozytywne efekty dobrego snu wpływają również na naszą zdolność skupienia i koncentracji, zapamiętywania, rozwiązywania problemów i motywowania się.
Dobry sen to wspaniała nagroda, ale jest również niezbędny do zrównoważonego i szczęśliwego życia.
Ile godzin snu potrzebuję?
Tak naprawdę, z biegiem lat potrzebujemy coraz mniej snu. Jako noworodki i niemowlęta potrzebujemy aż 17 godzin snu dziennie. Później, kiedy mamy od 18 do 64 lat, naszym organizmom wystarcza od 7 do 9 godzin dziennie. Nasze typowe zapotrzebowanie na sen wygląda następująco:
- Noworodki, 0–3 miesięcy: 14–17 godzin dziennie
- Niemowlęta, 4–11 miesięcy: 12–15 godzin
- Małe dzieci, 1–2 lata: 11–14 godzin
- Przedszkolaki, 3–5 lat: 9–11 godzin
- Dzieci w wieku szkolnym, 6–13 lat: 9–11 godzin
- Nastolatki, 14–17 lat: 8–10 godzin
- Dorośli, 18–64 lata: 7–9 godzin
- Starsi dorośli, 65+: 7–8 godzin
Cztery fazy snu
Sen składa się z czterech faz, które zawsze występują w tej samej kolejności. Zaczyna się od płytkiego snu, który jest etapem między stanem czuwania a zasypianiem. Gdy tak się dzieje, tętno i oddech spowalniają, a mięśnie się rozluźniają.
Kolejnym etapem jest przygotowanie ciała do głębokiego snu. Tętno i oddech zwalniają jeszcze bardziej, podobnie jak aktywność mózgu.
Trzecia faza nazywana jest snem głębokim. Ciało jest wtedy całkowicie zrelaksowane, a mózg pracuje na „jałowym biegu”. To teraz w ciele zachodzą procesy naprawy i odbudowy.
Ostatnim etapem jest wejście w fazę REM, zwaną też fazą marzeń sennych. Gałki oczne poruszają się teraz szybko z boku na bok, a nasze mięśnie są sparaliżowane. To ostatnia faza, a pełen cykl trwa od około 60 do 90 minut.
Po tej czwartej fazie cały cykl rozpoczyna się od nowa. Po czwartej fazie następuje krótkie wybudzenie, ciało robi sobie krótką przerwę, a następnie wraca do kolejnego pełnego cyklu snu, zaczynając od pierwszego etapu. Pełen cykl snu powtarza się 4 lub 5 razy w ciągu nocy. Więc jeśli obudzisz się w środku nocy, nie martw się – jest to całkowicie naturalne.
Jeśli zapewnimy sobie tyle godzin snu, ile potrzebujemy, obudzimy się rześcy i wypoczęci. Natomiast jeśli nasz sen zostaje przerwany i budzimy się w środku pełnego cyklu snu, efekt jest zupełnie inny. Czujemy się zmęczeni, poirytowani i niezadowoleni z konieczności wstawania z łóżka.