ชีวิตที่บ้านในสถานการณ์ที่ไม่ปกติ – ตอนที่ 1: การเปลี่ยนแปลง

พบกับ Alessio จากอาร์ราน สกอตแลนด์

หากจะบอกว่า Alessio พร้อมด้วยภรรยาและลูกสาวได้ใกล้ชิดกับธรรมชาติมากขึ้นในช่วงที่เชื้อไวรัสโคโรนาระบาดไปทั่วโลกก็ดูเป็นการกล่าวไม่เกินความจริงนัก ย้อนกลับไปเมื่อเดือนมกราคมปี 2020 ครอบครัวนี้อาศัยอยู่ที่นครเซี่ยงไฮ้ในประเทศจีน แต่เมื่อเชื้อไวรัสระบาดในเดือนมีนาคม พวกเขาต้องย้ายไปอาศัยที่บ้านของครอบครัวร่วมกับพ่อแม่ พี่น้อง และพี่สะใภ้ของ Alessio ที่เกาะอาร์รานในสกอตแลนด์ (ประชากรประมาณ 5,000 คน)

ทิวทัศน์เปลี่ยนไปไม่เหมือนเคย

เชื้อไวรัสที่แพร่ระบาดทำให้บนเกาะมีการกำหนดระยะการเดินทางเพื่อจุดประสงค์พักผ่อนหย่อนใจอยู่ที่ห้าไมล์ นั่นหมายความว่าหลังจากที่ครอบครัวเดินทางมาถึง ทางเกาะได้ปิดพรมแดนไม่ให้ผู้มาเยือนหรือนักท่องเที่ยวเข้ามาในพื้นที่ได้ บนเกาะที่ห่างไกลอยู่แล้วจึงยิ่งรู้สึกโดดเดี่ยวกว่าที่เคย โดยเฉพาะสำหรับครอบครัวที่เพิ่งมาจากพื้นที่ที่มีประชากรหนาแน่นที่สุดแห่งหนึ่งของโลก

สถานที่เดิมแต่ความรู้สึกเปลี่ยนไป

Alessio และครอบครัวปรับตัวได้รวดเร็ว ทัศนียภาพธรรมชาติกลางแจ้งอันงดงามของเกาะทำให้ Alessio เองนั้นเริ่มเกิดความรู้สึกเห็นคุณค่าของอาร์รานอย่างที่ไม่เคยรู้สึกมาก่อน เมื่อวิถีชีวิตเริ่มกลับคืนสู่สภาพปกติ Alessio ก็ตั้งใจจะออกสำรวจแถบชนบทรอบสกอตแลนด์และพื้นที่ใกล้บ้านให้มากขึ้น “ที่นี่มีภูเขาที่ผมยังไม่เคยขึ้นไป” เขากล่าว “ผมอยากหาโอกาสไปปีนดูบ้าง”

สายใยครอบครัวแน่นแฟ้นขึ้น

การใช้ชีวิตร่วมกันเป็นครอบครัวใหญ่ก็มีข้อดีหลายข้อด้วยกัน “ลูกสาวผมได้ใช้เวลากับปู่และย่าอย่างเต็มที่เป็นครั้งแรก” Alessio อธิบาย “เมื่อได้เห็นสายสัมพันธ์งอกงามก็รู้สึกชื่นใจมากครับ การได้มาใช้ชีวิตร่วมกันช่วยให้ผมผูกพันกับครอบครัวด้วย เพราะเราได้บอกเล่าเรื่องราวการเลี้ยงลูกแบบคนละขั้วสู่กันฟัง พ่อแม่เล่าเรื่องสมัยที่ผมยังเด็กที่ผมเองไม่เคยรู้มาก่อนให้ฟัง”

การได้อยู่ใกล้ชิดกับครอบครัวเป็นส่วนดีอย่างหนึ่งที่เราหลายคนได้รับระหว่างที่เกิดวิกฤตไวรัสโคโรนา เมื่อเราสอบถามผู้เข้าร่วมการสำรวจ Life at Home ของเราว่า ในบรรดากิจกรรม 12 อย่าง พวกเขาต้องการทำกิจกรรมใดต่อไปให้มากขึ้นอีกในอนาคต คำตอบที่ได้คะแนนเป็นอันดับหนึ่งคือ การใช้เวลากับครอบครัวให้มากขึ้น

และดูเหมือนว่า Alessio เป็นคนหนึ่งที่จะได้สมหวังในเรื่องนี้อย่างแน่นอน เขาเล่าว่า “ทั้งภรรยาของผมและพี่ชายกำลังตั้งท้อง ‘ลูก ๆ ยุคโควิด’ ครับ” “การดำเนินชีวิตในบ้านจึงจะเปลี่ยนไปอีกอย่างแน่นอน แต่เราทุกคนพร้อมที่จะคอยช่วยเหลือและเป็นกำลังใจแก่กันละกัน”

พบกัน Margareta จากมิลาน ประเทศอิตาลี

Margareta อาศัยอยู่แถบชานเมืองของมิลานทางตอนเหนือของอิตาลีกับลูกชายอายุ 17 และ 22 ปี รัฐบาลอิตาลีเป็นรัฐบาลแรกของโลกที่ใช้มาตรการกักกันโรคระดับชาติ ส่วน Margareta ก็ใช้เวลาส่วนใหญ่ในช่วงที่บังคับใช้มาตรการอยู่แต่ในบริเวณบ้านเช่นเดียวกับผู้เข้าร่วมการสำรวจในงานวิจัย Life at Home ของเราจำนวน 96%

บ้านคือพื้นที่ให้ความสงบ

ตอนแรก Margareta ก็คิดว่าอพาร์ตเมนต์สองห้องนอนขนาดเล็กที่อยู่ด้วยกันกับลูกชายเป็นพื้นที่อันเงียบสงบ ไม่ใช่เธอคนเดียวที่คิดเช่นนี้ ผู้เข้าร่วมการสำรวจของเรา 78% มีความคิดเห็นอย่างเดียวกันนี้ในระหว่างที่ต้องจำกัดบริเวณ

รู้สึกเหมือนถูกขัง

แม้ในอิตาลีจะมีการผ่อนผันมาตรการจัดการกับเชื้อไวรัสโคโรนาในช่วงฤดูร้อน แต่เมื่อเข้าสู่ฤดูใบไม้ร่วง Margareta ก็เริ่มรู้สึกเหมือนถูกจองจำ “ฉันว่าสิ่งที่ตัวเองคิดถึงมากที่สุดคือการมีอิสระ” Margareta กล่าว “ฉันอยากกลับไปสู่สภาพปกติ ที่ทำทุกสิ่งได้ทุกที่ทุกเวลาตามต้องการมากเลยค่ะ”

ปัญหาเรื่องพื้นที่ที่ใช้ร่วมกัน

เรื่องพื้นที่กลายเป็นปัญหาสำหรับ Margareta ที่ใช้ห้องครัวเป็นที่ทำงานมาตั้งแต่เดือนมีนาคม ซึ่งไม่ใช่ที่ที่เหมาะจะทำงานเลย “ตอนที่ฉันกำลังเปิดวิดีโอคอล ลูกชายฉันไม่ทันสังเกต แล้วก็เดินผ่านข้างหลังฉันทั้งที่สวมกางเกงชั้นใน! แถมเป็นตัวที่มีลายผลไม้ตลก ๆ ด้วย...” เธอหัวเราะ

ปรับเปลี่ยนในบ้าน

ผู้เข้าร่วมการสำรวจของเราสองในห้าคนบอกว่าได้ตัดสินใจปรับแต่งบ้านของตัวเองใหม่ในปี 2020 หลังจากที่ Margareta เพิ่งได้ทราบว่าจะยังไม่ได้กลับไปทำงานที่ออฟฟิศอย่างน้อยอีกหกเดือน เธอก็ตัดสินใจว่าถึงเวลาที่ต้องเปลี่ยนแปลงบ้านแล้วเช่นกัน Margareta ซื้อโต๊ะทำงานใหม่ไปตั้งไว้ในห้องนอนเพื่อให้เกิดความเป็นส่วนตัวซึ่งมีความจำเป็นมาก แต่ต้องนอนหลับในห้องที่ใช้ทำงานด้วยจะดีหรือ? ปรากฏว่า Margareta ปลงใจได้ในข้อนี้ “ฉันไม่สนใจเรื่องนี้เท่าไร เพราะไม่มีทางเลือกอยู่แล้ว ขอแค่ไม่ต้องใช้ครัวเป็นที่ทำงานก็พอค่ะ”

ชีวิตนอกบ้านที่ขาดหายไป

โลกนอกกำแพงสี่ด้านของ Margareta ที่ยังอยู่ในสภาพไม่ใกล้เคียงกับคำว่าปกติยิ่งทำให้เกิดความรู้สึกอึดอัดจากการอยู่แต่ในพื้นที่แคบ ๆ Margareta จำเป็นต้องถอนตัวจากหลักสูตรการนวดชิอัตสึที่ลงทะเบียนเรียนไป เพราะมีการเปลี่ยนกฎว่าต้องสวมหน้ากากตลอดการฝึกจนครบ 12 ชั่วโมง ซึ่งเป็นสิ่งที่เธอรู้สึกว่าไม่อาจอดทนไหว

Margareta คิดถึงการเต้นรำกับผู้คนยิ่งกว่าสิ่งอื่น “ฉันเชื่อว่าการเต้นรำเป็นสิ่งที่สำคัญต่อมนุษย์เรามาก เราเต้นรำกันมาตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ พอเคลื่อนไหวร่างกายไปด้วยกันกับคนอื่นไม่ได้แบบนี้ก็รู้สึกแปลก ฉันเต้นอยู่ในบ้านก็ได้ แต่ความรู้สึกมันไม่เหมือนกัน”

โหยหาธรรมชาติ

ช่วงที่เราได้พูดคุยกับ Margareta เพื่อจัดทำรายงาน Life at Home ฉบับย่อฉบับแรกของเรา เธอมีแผนว่าจะแปลงโฉมระเบียงอพาร์ตเมนต์ให้เป็นสวนผักขนาดย่อม แต่เมื่อถึงช่วงสิ้นปี 2020 Margareta คิดถึงสิ่งที่ใหญ่กว่านั้นมากหลังจากที่ได้รับความรู้สึกสุขสงบจากการอยู่กับธรรมชาติในช่วงที่ผ่านมา “ฉันอยากออกไปจากที่นี่มาก ไปสักแห่งที่ไกลแสนไกลจากตัวเมือง มีบ้านหลังเล็ก ๆ พื้นที่ในบ้านไม่ต้องกว้างนักก็ได้ แต่ต้องมีสวน”

แต่น่าเสียดายที่ Margareta ยังไม่สามารถทำความฝันให้เป็นจริงได้ในอนาคตอันใกล้ เธออธิบายว่าในประเทศอิตาลี การย้ายไปอยู่บ้านหลังใหม่เป็นเรื่องยากมากและมีค่าใช้จ่ายสูง ไม่เพียงเท่านั้น ลูกชายทั้งสองของเธออยู่ในวัยที่จำเป็นต้องอยู่ในมิลานเพื่อเรียนหนังสือและทำงาน “ตอนนี้ฉันก็เลยยังไม่มีแผนอะไรค่ะ” เธอกล่าวด้วยท่าทีเสียดาย “แค่ไปเที่ยวที่ภูเขาก็ได้ ฉันคิดจะไปให้บ่อยเท่าที่จะทำได้เลยค่ะ”

บทสรุป

ปี 2020 บังคับให้เราหลายคนต้องประเมินความสัมพันธ์ที่เรามีต่อบ้านกันใหม่ ผู้เข้าร่วมการสำรวจในงานวิจัย Life at Home ของเราเกือบครึ่งกล่าวเช่นเดียวกับ Margareta ว่าพวกเขานึกถึงการย้ายไปอยู่ที่อื่นที่ไกลจากที่ทำงานเพื่อแลกกับการมีบ้านที่น่าอยู่ขึ้น

แต่บ้านที่น่าอยู่ขึ้นนั้นเป็นอย่างไร? คำตอบสำหรับคำถามนี้ดูจะเปลี่ยนไปเช่นกัน ห้องนอนขนาดใหญ่ไม่ใช่สิ่งที่คนใฝ่ฝันอีกต่อไป การได้สัมผัสธรรมชาติกลายเป็นองค์ประกอบหลักที่สำคัญของบ้านในยุคอนาคต ดังเห็นได้จากเรื่องราวของ Alessio ที่เพิ่งค้นพบความรักที่มีต่อความงดงามของธรรมชาติในอาร์ราน ความรู้สึกนั้นผลิบานในช่วงที่โรคโควิด-19 ระบาดนี้เอง

บทความตอนถัดไป

ในบทความชุด ‘ชีวิตที่บ้านในสถานการณ์ที่ไม่ปกติ’ ตอนที่สอง เราจะไปพูดคุยกับ Ilenia จากอิตาลี และ Shay จากออสเตรเลีย ซึ่งช่วงปี 2020 นี้ บ้านช่วยให้ทั้งคู่ได้ใกล้ชิดกับครอบครัวและเพื่อน ๆ ในแบบที่ต่างกันโดยสิ้นเชิง

อ่านบทความชุด ‘ชีวิตที่บ้านในสถานการณ์ที่ไม่ปกติ’ ตอนที่สอง