วิธีถอดลูกบิดประตูแบบง่ายๆ ทำเองได้ ไม่ต้องเรียกช่าง (ฉบับมือใหม่)
บางครั้งลูกบิดประตูที่ฝืด หมุนยาก หรือเริ่มเสียก็ทำให้เปิด - ปิดประตูไม่ราบรื่นเหมือนเดิม จนถึงจุดเราก็ต้องลงมือถอดออกมาเองสักที ไม่ต้องกังวลว่าจะยาก เพราะวิธีถอดลูกบิดประตูจริงๆ แล้วเป็นขั้นตอนที่ค่อยๆ ทำได้ทีละส่วน เมื่อรู้ลำดับทั้งหมด การถอดลูกบิดก็ไม่ใช่เรื่องน่ากลัวอีกต่อไป และอาจกลายเป็นงานช่างเล็กๆ ที่ทำแล้วรู้สึกสนุกด้วยซ้ำ
เริ่มจากหมุนหารูปลดล็อกหรือสกรูฝาครอบ จากนั้นถอดลูกบิดด้านในออกก่อนเพื่อเปิดทางให้เห็นชิ้นส่วนด้านใน ต่อด้วยการถอดแผ่นเพลต (Plate) แล้วเลื่อนชุดแกนลูกบิด (Spindle) ออกมา ขั้นตอนสุดท้ายคือถอดสลักประตู (Latch) ออกให้เรียบร้อย บทความนี้พามาเจาะลึกรายละเอียดกัน!
สาระน่าสนใจ
- การรู้จักส่วนต่างๆ ของลูกบิดประตู เช่น ลูกบิด แผ่นเพลต แกนลูกบิด และสลักประตู ช่วยให้เราถอดได้ถูกลำดับ ลดโอกาสพังโดยไม่จำเป็น และทำงานได้เร็วขึ้นมาก
- เครื่องมือที่จำเป็น เตรียมไขควงหกเหลี่ยม หรือเหล็กปลดล็อกให้พร้อม ถ้าเลือกเครื่องมือถูกจะช่วยให้ถอดได้ราบรื่น ไม่ต้องออกแรงเยอะ และเลี่ยงไม่ให้ประตูเสียหาย
- วิธีถอดลูกบิดประตู เริ่มจากหมุนหารูปลดล็อกหรือสกรูฝาครอบ ถอดลูกบิดด้านในออกก่อน จากนั้นถอดแผ่นเพลต แกนลูกบิด และตามด้วยสลักประตู เมื่อแยกทีละส่วน การถอดจะง่ายขึ้นมาก
- วิธีเปลี่ยนลูกบิดประตูใหม่หลังถอดชุดเก่าออกแล้ว ให้ลองประกอบลูกบิดใหม่ตามคู่มือ ใส่สลักให้ตรงตำแหน่ง ใส่แกนและแผ่นเพลตให้แน่น แล้วประกอบลูกบิดทั้งสองด้านให้ล็อกเข้ากันพอดี
- อิเกียมีชุดประกอบประตูดีไซน์ทันสมัย พร้อมอุปกรณ์ติดตั้งที่ใช้ง่าย เหมาะทั้งสำหรับซ่อมแซมและเปลี่ยนใหม่ เพิ่มฟังก์ชันและความสวยงามให้ประตูบ้านได้ในราคาเข้าถึงง่าย
- ไปหน้าข้อมูลสินค้า
โครงสร้างลูกบิดประตูที่ควรรู้ก่อนถอด
ก่อนจะเริ่มถอดลูกบิด การทำความเข้าใจส่วนประกอบต่างๆ เป็นขั้นตอนสำคัญ เพราะแต่ละชิ้นมีจุดยึด และวิธีขัน - ปลดที่แตกต่างกัน ถ้ารู้ตำแหน่งและหน้าที่จะช่วยให้ถอดได้ปลอดภัย ไม่ฝืนจนชิ้นส่วนเสียหาย และยังประกอบกลับได้ถูกต้องเหมือนเดิมด้วย
- ลูกบิดด้านใน - ด้านนอก ลูกกลมสำหรับจับหมุนเพื่อเปิด - ปิดประตู เป็นส่วนแรกที่ต้องถอดเพื่อเข้าถึงกลไกด้านใน
- เพลาลูกบิด (Spindle) แกนโลหะที่เชื่อมลูกบิดทั้งสองด้านเข้าด้วยกัน ทำหน้าที่หมุนสลักเมื่อใช้งาน
- แผ่นเพลต (Plate / Rosette) แผ่นครอบที่ช่วยซ่อนสกรู ทำให้ประตูดูเรียบร้อยและสวยงาม
- สลักประตู (Latch) ชิ้นส่วนที่ยื่นเข้า - ออกเพื่อเกี่ยวกับประตู เป็นหัวใจของระบบล็อก
- แผ่นรองรับบนวงกบ (Strike Plate) จุดที่สลักประตูเข้าไปล็อกบนกรอบประตู ช่วยให้ประตูปิดสนิทและใช้งานได้มั่นคง
เครื่องมือจำเป็นสำหรับถอดลูกบิดประตู
ก่อนจะเริ่มถอดลูกบิดประตู เตรียมเครื่องมือให้พร้อมจะช่วยให้ทำงานได้ลื่นขึ้นมาก ลดโอกาสที่สกรูจะรูดหรือชิ้นส่วนเสียหาย และทำให้ทุกขั้นตอนปลอดภัย เครื่องมือไม่ซับซ้อน แต่ควรเลือกให้เหมาะกับประเภทลูกบิดที่ใช้อยู่
- ไขควงปากแฉกหรือปากแบน ใช้สำหรับขันและคลายสกรูบนแผ่นเพลตและส่วนยึดต่างๆ ควรเลือกขนาดหัวที่พอดีกับสกรูเพื่อป้องกันการรูด
- ไขควงหกเหลี่ยม (Allen Key) ลูกบิดหลายรุ่นใช้สกรูหัวหกเหลี่ยมยึดด้านใน ควรพกชุดหลายขนาดเพื่อให้ตรงกับรุ่นที่ใช้งาน
- เหล็กปลดล็อกหรือเข็มปลด (Release Tool) ใช้สำหรับกดปุ่มหรือรูปลดล็อกในลูกบิดบางแบบ ช่วยให้ถอดลูกบิดด้านในออกง่าย ไม่ต้องใช้แรงงัด
- คีมปากแหลม เหมาะสำหรับดึงชิ้นส่วนเล็กๆ หรือช่วยจับเพลาเมื่อถอดออก เลือกคีมที่จับถนัดมือและไม่ลื่น
- ผ้าเนื้อนุ่มหรือเทปกาวกระดาษ ใช้ปิดรอบลูกบิดหรือขอบประตูเพื่อป้องกันรอยขีดข่วนขณะทำงาน
แนะนำบานพับ HJÄLPA/ฮยัลปา ออกแบบมาให้ประตูตู้ปิดช้าๆ ไม่กระแทก ช่วยลดเสียงดังและยืดอายุการใช้งานของตู้ไปในตัว โครงทำจากเหล็กเคลือบ แข็งแรง ทนทาน พร้อมชิ้นส่วนพลาสติกซอฟต์โคลสที่ดูแลรักษาแค่เช็ดแห้งก็สะอาด
และบอร์ดแขวน SKÅDIS/สกัวดิส ช่วยจัดระเบียบของชิ้นเล็กขึ้นผนังแทนการวางกองบนโต๊ะ ทำให้หยิบใช้งานง่าย ใช้คู่กับตะขอ กล่อง หรือตะแกรง ก็จัดเก็บได้ตั้งแต่มือถือ สายชาร์จ ไปจนถึงของจุกจิกในห้องน้ำหรือโต๊ะเย็บผ้า
วิธีถอดลูกบิดประตูแบบทีละขั้นตอน (ฉบับเข้าใจง่าย)
วิธีถอดลูกบิดประตูไม่จำเป็นต้องเป็นงานช่างที่ซับซ้อน ถ้าเข้าใจลำดับขั้นตอนและรู้ตำแหน่งชิ้นส่วนสำคัญก็ทำเองได้อย่างปลอดภัย ขั้นตอนดังนี้จะช่วยให้ถอดลูกบิดได้เป็นระบบ ไม่งงกลางทาง และไม่ทำประตูเสียหาย
ขั้นตอนที่ 1 – หมุนหารูปลดล็อกหรือสกรูฝาครอบ
ก่อนจะถอดลูกบิดออกได้ ต้องเริ่มจากการหาจุดปลดล็อกซ่อนอยู่บนฝาครอบ เป็นรูเล็กๆ หรือสกรูตัวจิ๋วบริเวณคอลูกบิด หากเป็นแบบรูเล็ก ให้ใช้ไขควงปากแบนหรือเหล็กปลดกดเข้าไปเบาๆ เพื่อปลดฝาครอบ ส่วนรุ่นที่เป็นสกรู ให้เลือกไขควงที่พอดีกับหัวสกรูเพื่อเลี่ยงการรูด
ข้อควรระวังคืออย่าใช้แรงงัดมากเกิน เพราะอาจทำให้ฝาครอบเป็นรอยหรือหักได้ หากกดแล้วไม่ขยับ ให้ลองหมุนลูกบิดเล็กน้อยเพื่อหาตำแหน่งที่ปลดล็อกง่ายขึ้น และค่อยๆ คลายจนกว่าฝาครอบจะหลุด
ขั้นตอนที่ 2 – ถอดลูกบิดด้านในออกก่อน
เมื่อปลดฝาครอบแล้วจะเห็นสกรูยึดหลัก 2 ตัวที่ใช้ยึดลูกบิดด้านในกับตัวประตู ใช้ไขควงหมุนสกรูออกทีละตัวด้วยแรงสม่ำเสมอและหมุนทวนเข็มนาฬิกาจนคลายหมด จากนั้นดึงลูกบิดด้านในออก วิธีสังเกตคือหากสกรูเริ่มหมุนยากหรือฝืด ควรหยุดแล้วปรับมุมไขควงใหม่เพื่อลดโอกาสที่หัวสกรูจะรูด
ปัญหาที่พบบ่อยคือสกรูตกหล่น จึงควรเตรียมภาชนะเล็กๆ ไว้ใส่ทันทีที่ถอดออก ข้อควรระวังคืออย่าออกแรงดึงมากไป เพราะอาจทำให้เพลาลูกบิดด้านในเสียหายหรือโค้งงอได้
ขั้นตอนที่ 3 – ถอดแผ่นเพลต (Plate)
หลังจากดึงลูกบิดด้านในออก จะเห็นแผ่นเพลตที่ครอบซ่อนสกรูยึดหลักอีกชั้น ใช้ไขควงปากแบนสอดเข้าไปที่ขอบและงัดขึ้นอย่างเบามือเพื่อไม่ให้เพลตคดหรือเกิดรอย วิธีสังเกตคือเพลตมีร่องเล็กๆ สำหรับสอดไขควงพอดี ถ้างัดไม่ขึ้นอย่าฝืน ให้ลองหมุนเพลตเล็กน้อยเพื่อหาตำแหน่งที่เปิดง่ายขึ้น
เมื่อถอดเพลตออกจะพบสกรูยึดอีกชุดหนึ่งอยู่ด้านใน ปัญหาที่อาจพบคือเพลตติดแน่นเพราะฝุ่นหรือสี ค่อยๆ ขยับหลวมรอบๆ ก่อนยกออก ข้อควรระวังคืออย่างัดแรงเกินไป เพราะอาจทำให้ประตูเป็นรอยหรือทำลายขอบเพลตได้
- ไปหน้าข้อมูลสินค้า
ขั้นตอนที่ 4 – ถอดชุดแกนลูกบิด (Spindle)
เมื่อสกรูด้านในถูกถอดออกครบแล้ว ชุดลูกบิดทั้งสองด้านจะเริ่มหลวมและดึงออกจากกันได้ ให้จับลูกบิดด้านนอกหรือด้านในทีละด้านแล้วดึงออกให้ตรงแนว แกนลูกบิดที่อยู่ตรงกลางจะออกมาพร้อมกัน วิธีสังเกตคือถ้าดึงแล้วแน่นผิดปกติ อาจมีสกรูที่ยังไม่ถูกคลายหรือเพลตค้างอยู่ ควรเช็กก่อนฝืนดึง
ปัญหาที่พบบ่อยคือแกนติดเพราะสนิมหรือฝุ่นสะสม สามารถขยับไป - มาช้าๆ เพื่อให้หลุดง่ายขึ้น ข้อควรระวังคืออย่าบิดแกนแรงเกินไป เพราะอาจทำให้แกนคดและต้องเปลี่ยนใหม่ทั้งชุด
แนะนำไขควงไฟฟ้า TRIXIG/ทริกซิก ช่วยให้ขันสกรูได้เร็วกว่าใช้ไขควงธรรมดา ด้ามจับออกแบบตามสรีระ มีหุ้มยางและไฟ LED ส่องสว่างตรงหัว แบตชาร์จในตัว ใช้สายชาร์จต่อเข้ากับอะแดปเตอร์หรือเพาว์เออร์แบงก์ได้ พกไปหน้างานหรือมุมต่างๆ ในบ้านก็คล่องตัวไม่เกะกะสายไฟ
ขั้นตอนที่ 5 – ถอดสลักประตู (Latch)
เมื่อชุดลูกบิดถูกถอดออกหมดแล้ว จะเห็นสลักประตูอยู่บริเวณขอบประตู โดยทั่วไปจะมีสกรูยึดอยู่ 2 ตัว ให้ใช้ไขควงหมุนคลายออกจนหมด จากนั้นดึงสลักออกมาตรงๆ วิธีสังเกตคือถ้าสลักดึงไม่ออก อาจมีเศษไม้หรือฝุ่นทำให้ติดอยู่ ค่อยๆ ขยับไป - มาเล็กน้อยจะช่วยให้หลุดง่ายขึ้น
ปัญหาที่อาจพบคือสกรูเก่าเริ่มสึก ทำให้ไขยาก ควรใช้ไขควงหัวที่พอดีเพื่อลดการรูด ข้อควรระวังคืออย่าใช้แรงงัดออกด้านข้าง เพราะอาจทำให้ขอบประตูเสียรูปหรือเกิดรอยถลอกได้
ชุดไขควง TRIXIG/ทริกซิก 25 ชิ้น คือไอเทมต้องมีสำหรับคนชอบซ่อมของเล็กๆ ในบ้าน ด้ามไขควงมีหัวหมุนช่วยให้หมุนถนัดมือ กล่องเก็บแบบแม่เหล็กช่วยล็อกดอกไขควงไม่ให้หล่น พร้อมดอกให้เลือกครบทั้งแฉก ปากแบน เฮกซ์ ทอร์ก และดอกพิเศษหลายแบบในกล่องเดียว
วิธีเปลี่ยนลูกบิดประตูใหม่ ทำเองได้ง่ายๆ ไม่ง้อช่าง
เมื่อถอดลูกบิดเก่าออกเรียบร้อยแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือติดตั้งลูกบิดใหม่ ไม่ซับซ้อนอย่างที่คิด ถ้าเตรียมอุปกรณ์ครบและทำตามลำดับอย่างใจเย็น ประตูก็จะกลับมาใช้งานได้ลื่นไหลเหมือนใหม่
- ตรวจสอบขนาดและประเภทลูกบิดใหม่ เลือกขนาดให้ตรงกับรูเดิมบนประตู ทั้งรูแกนและช่องสลัก เพื่อป้องกันติดตั้งผิดตำแหน่ง ปัญหาที่พบบ่อยคือซื้อรุ่นไม่พอดี ทำให้ต้องเจาะเพิ่ม
- ติดตั้งสลักประตูก่อนเสมอ ใส่สลักเข้าไปที่ขอบประตูแล้วขันสกรูยึดให้แน่น ข้อควรระวังคือให้หันด้านปากลาด (Bevel) ไปด้านประตูปิด เพื่อให้ประตูเปิด - ปิดได้ลื่น
- สอดแกนลูกบิดเข้าตำแหน่ง ใส่แกนผ่านสลักให้พอดีกับช่องตรงกลาง ตรวจสอบว่าแกนหมุนสลักได้จริง ถ้าหมุนแล้วฝืด อาจเพราะแกนยังไม่ตรงตำแหน่ง
- ประกอบลูกบิดทั้งสองด้านเข้าด้วยกัน วางลูกบิดด้านนอกและด้านในให้สวมเข้ากับแกน จากนั้นขันสกรูยึดให้แน่นพอดี ระวังอย่าขันแน่นเกิน เพราะอาจทำให้หมุนติดขัด
- ปิดแผ่นเพลตและทดสอบการใช้งาน ใส่เพลตครอบเพื่อความเรียบร้อย แล้วลองหมุนลูกบิด เปิด - ปิด และลองล็อกดู ถ้าฝืดหรือไม่เข้าร่อง ควรปรับสกรูหรือจัดตำแหน่งใหม่ก่อนใช้งานจริง
- เช็กตำแหน่งแผ่นรองบนวงกบ ถ้าลูกบิดใหม่ไม่ตรงกับร่องเดิม อาจต้องคลายสกรูแล้วปรับตำแหน่งให้พอดี ปัญหานี้พบได้บ่อยเมื่อเปลี่ยนยี่ห้อใหม่
- เก็บงานรอบประตูให้เรียบร้อย เช็ดฝุ่น คราบไม้ และเช็กสกรูทุกจุดอีกครั้ง เพื่อให้ประตูแข็งแรง ใช้งานมั่นคง และไม่เกิดเสียงรบกวนเวลาปิด
เทคนิคบำรุงลูกบิดประตูให้ใช้งานได้นาน
การดูแลลูกบิดประตูเป็นประจำช่วยให้ใช้งานลื่น ไม่ฝืด ไม่ติดขัด และยืดอายุการใช้งานได้ เทคนิคนี้เป็นวิธีง่ายๆ ที่ทำได้ด้วยตัวเอง ไม่ต้องง้อช่าง
- หยอดน้ำมันหล่อลื่นเป็นครั้งคราว ใช้น้ำมันหล่อลื่นสำหรับงานโลหะหรือสเปรย์ซิลิโคนหยอดบริเวณแกนลูกบิดและสลักประตู ช่วยลดฝืดและเสียงเอี๊ยด
- เช็ดทำความสะอาดฝุ่นและคราบมัน ใช้ผ้านุ่มเช็ดลูกบิดและแผ่นเพลตเพื่อลดการสะสมของฝุ่น อาจทำให้กลไกด้านในติดขัดเมื่อใช้ไปนานๆ
- ตรวจสกรูและเพลตเป็นประจำ ขันสกรูที่หลวมให้แน่นพอดีเพื่อป้องกันลูกบิดโยกหรือหลุดง่าย ควรตรวจอย่างน้อยเดือนละครั้ง
- อย่าปิดประตูแรงเกินไป การกระแทกประตูทำให้สลักและแกนลูกบิดสึกเร็ว ควรเปิด - ปิดเบาๆ เพื่อยืดอายุการใช้งาน
- หมั่นเช็กสลักประตูว่าเดินลื่นไหม ถ้ารู้สึกฝืดให้หยอดน้ำมันหรือถอดออกมาทำความสะอาด ช่วยให้ลูกบิดทำงานได้ดีตลอดเวลา
- หลีกเลี่ยงใช้สารเคมีรุนแรงทำความสะอาด เพราะอาจทำให้ผิวลูกบิดหมองหรือกัดสกรูจนขึ้นสนิมได้ ควรใช้ผ้าเปียกหมาดๆ และน้ำสบู่อ่อนแทน
ตู้สีเบจ KOLBJÖRN/โคลบเยิร์น ใช้ได้ทั้งในบ้านและนอกบ้าน ดีไซน์เรียบเท่สไตล์ลอฟต์ เหมาะมากสำหรับระเบียง โถงหน้าบ้าน หรือมุมซักล้าง โครงเหล็กเคลือบกันสนิมเช็ดทำความสะอาดง่าย ใช้วางกระถางต้นไม้ อุปกรณ์ช่าง รองเท้า หรือของใช้ทำสวนอื่นๆ ให้เป็นระเบียบไม่รกตา
วิธีถอดลูกบิดประตูและวิธีเปลี่ยนลูกบิดไม่ใช่งานช่างที่ซับซ้อน หากเข้าใจส่วนประกอบต่างๆ อย่างลูกบิด เพลาลูกบิด แผ่นเพลต และสลักประตู พร้อมเตรียมเครื่องมือให้เหมาะสม ขั้นตอนถอดก็ทำได้แบบปลอดภัย ตั้งแต่ปลดฝาครอบ ถอดลูกบิดด้านใน แผ่นเพลต แกนลูกบิด ไปจนถึงถอดสลักออกจากประตู เมื่อต้องเปลี่ยนชุดใหม่ แค่ตรวจสอบขนาด ติดตั้งสลักให้ถูกทิศ ประกอบลูกบิดทั้งสองด้าน และปรับตำแหน่งให้เข้าร่องล็อกก็ใช้งานได้ทันที ความละเอียดและความใจเย็นคือเรื่องสำคัญที่ทำให้ประตูใช้งานลื่นไหลเหมือนใหม่
อิเกียมีชุดเครื่องมือสำหรับวิธีแกะลูกบิด ใช้งานง่าย แข็งแรง ให้คุณทำงานช่างได้ด้วยตัวเอง พร้อมอุปกรณ์จัดเก็บอุปกรณ์ช่างให้บ้านดูเรียบร้อยขึ้น เพื่ออัปเกรดประตูและเพิ่มฟังก์ชันในงบที่คุ้มค่าและสวยงามในทุกมุม
FAQ – คำถามที่พบบ่อย
วิธีใส่ลูกบิดประตูแบบก้านโยก ทำได้อย่างไร?
- ถอดลูกบิดเดิมออกก่อน
- ใส่ตลับกลอนหรือลิ้นล็อกของก้านโยกเข้าไปในรูเดิม
- ขันสกรูให้แน่นจนลิ้นกลอนทำงานได้ลื่น
- ประกบก้านโยกทั้งสองด้านให้แกนสี่เหลี่ยมเสียบเข้ากับตัวกลอน
- ขันสกรูยึดเพลตให้แน่น แล้วทดสอบเปิด - ปิดและล็อกอีกครั้งให้แน่ใจก่อนใช้งานจริง
วิธีถอดลูกบิดประตูกระจก ทำได้อย่างไร?
- คลายนอตหรือสกรูที่ยึดเพลตและหัวลูกบิดด้านในออกก่อน
- ดึงหัวลูกบิดและเพลตออกจากกระจกอย่างเบามือ
- ดึงและดันชุดกลอนหรือตัวล็อกจากช่องกระจกออกมาทั้งชุด
- ระหว่างทำให้รองด้วยผ้าหรือโฟมกันกระแทก เพื่อลดโอกาสกระจกบิ่นหรือแตก
วิธีการถอดลูกบิดประตูเลื่อน ทำได้อย่างไร?
- เลื่อนประตูให้เห็นตำแหน่งนอตยึดชุดกลอน
- ไขสกรูที่เพลตและตัวลูกบิดออกให้หมด
- ค่อยๆ เลื่อนหรือดึงชุดกลอนออกจากร่องประตู
- ถ้าแน่นให้ใช้ไขควงแบนงัดช่วยอย่างระมัดระวัง เพราะวงกบหรือโปรไฟล์อะลูมิเนียมอาจบิดและทำให้ประตูเลื่อนฝืดได้
”ทำเองได้ที่บ้านด้วยอุปกรณ์พื้นฐานและเทคนิคจากอิเกีย"
ช้อป IKEA ได้ทุกทาง! มาที่สาขาหรือสั่งออนไลน์สะดวกสุดๆ
เดินทางมา IKEA ได้ง่ายขึ้น ด้วย Shuttle Bus ฟรีที่ให้บริการ หรือช้อปออนไลน์ ให้เราส่งตรงถึงบ้านคุณ
