Unfortunately, you need a newer version of Adobe Flash Player to take a look at this content. Don't worry, it's easy. To install the latest version, just click
here.
Grupy Samopomocy założone przez IKEA i UNDP wspierają kobiety w Indiach, zapewniając im dostęp do edukacji, pracy i szansę na lepszą przyszłość. Dzięki wzmocnieniu pozycji kobiet, możliwe będą trwałe zmiany na lepsze.
„Samopomoc” może kojarzyć się z poradnikiem jak schudnąć lub zapobiec rozpadowi związku. Ale dla 35-letniej Sheili, matki trojga dzieci i tysięcy podobnych kobiet z Indii, lokalne Grupy
Samopomocy (SHG) stały się centrami edukacji, punktami zwrotnymi w życiu i pierwszym krokiem na drodze od ubóstwa do dobrobytu. „Wiem, że wiele zależy ode mnie i że moja córka ma możliwość wyboru” – mówi Sheila.
Indie są krajem szokujących kontrastów. W dużych miastach istnieją świetnie prosperujące dzielnice przemysłowe, nowoczesne centra medyczne i najnowsze osiągnięcia techniki. Reszta kraju tkwi w głębokim zacofaniu. W najbardziej zaludnionym stanie Indii, Uttar Pradesh, który zamieszkuje około 199,6 milionów ludzi, 59 milionów żyje poniżej granicy ubóstwa. Do tej grupy należy Sheila i jej rodzina. Na obszarach rolniczych nadal obowiązują stare obyczaje kulturowe i dyskryminacja kastowa. W takich rejonach kobiety i dziewczynki stawiają czoła ciężkim wyzwaniom finansowym i społecznym.
Pierwsze kroki na drodze do zmian
Jako dorastająca dziewczynka, Sheila żywiła się resztkami, a jej bracia dostawali trzy posiłki dziennie. Bracia poszli do szkoły, a Sheila musiała zostać w domu. W wieku 15 lat została wydana za mąż, a jej rodzina musiała zapłacić jej mężowi wysoki posag. Domaganie się posagu jest od dawna niezgodne z prawem, jednak wciąż praktykowane. Życie Sheili nie różniło się od życia innych dziewcząt i kobiet, więc akceptowała swój los. Aż pewnego dnia dołączyła do lokalnej Grupy Samopomocy (SHG).
Ten mały krok otworzył jej oczy, umysł i stworzył nowe możliwości. Grupy Samopomocy wspierają kobiety we wszystkich aspektach życia, od nauki czytania, pisania i liczenia, po zagadnienia z zakresu bankowości, zarządzania, prawa i polityki. Sheila dowiedziała się dużo o odżywianiu i edukacji. „Teraz wiem, jak ważne jest, by moja córka odpowiednio się odżywiała i chodziła do szkoły”.
Grupy Samopomocy wspierają kobiety w każdym wieku. Bhabina ma 60 lat. Przed przystąpieniem do GS nawet nie słyszała o programach rządowych, do których miała prawo. „Nie miałam pojęcia, że mam prawo domagać się informacji, ani że rząd zapewnia 100 dni pracy. Teraz wszyscy mamy karty pracy i zarabiamy”.
Przyczyny i skutki
Grupy Samopomocy rozpoczęły swoją działalność około 10 lat temu i początkowo zajmowały się przyczynom leżącym u podstaw problemu wykorzystywania dzieci jako siły roboczej w ramach wspólnego projektu IKEA i UNICEF. W początkowym etapie swojej działalności Grupy Samopomocy pomogły 22 tys. kobiet z 500 wiosek w stanie Uttar Pradesh. Po pewnym czasie ich działalność ewoluowała w pilotażowy projekt przy udziale UNDP (Program ONZ ds. Rozwoju). Nowym celem projektu stała się pomoc 50 tys. kobiet z tych samych wiosek. IKEA Foundation potwierdziła swoją deklarację udziału w projekcie, dzięki czemu do 2015 r. Grupy Samopomocy pomogą 2,2 milionom kobiet w 16 tys. wiosek w 4 stanach.
Grupy Samopomocy pomagają kobietom w zdobyciu edukacji, zarabianiu pieniędzy i wyrażaniu opinii. 2/3 ludności w Indiach nie ma dostępu do usług bankowych. Grupy Samopomocy zachęcają kobiety do wspólnego oszczędzania, pożyczania sobie pieniędzy w nagłych sytuacjach lub na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Rozmowy z innymi uczestniczkami grupy dodają wiary w siebie i odwagi, by np. pożyczyć pieniądze na zakup krowy. Krowa daje mleko, mleko można sprzedać, z zarobionych pieniędzy spłacić dług, poznając zasady działania przemysłu mleczarskiego. Jej świat się poszerza.
Meera, właścicielka przedsiębiorstwa handlu mlekiem, została wybrana na stanowisko Sekretarza Generalnego Federacji 154 Grup Samopomocy. Jej życie bardzo się zmieniło. „Wcześniej nie opuszczałam wioski. Teraz jeżdżę do banku i do innych wiosek i przygotowuję się do tej odpowiedzialnej roli”.
Federacja jest między innymi bazą spółki mleczarskiej. Jej celem jest zwiększenie zatrudnienia kobiet w przemyśle mleczarskim o 12 tys. i zlikwidowanie pośredników, by kobiety mogły osiągać godziwe zyski. Dawanie kobietom możliwości zarabiania na życie doprowadzi do zmniejszenia skali problemu pracy dzieci, ponieważ jeśli matka osiąga stałe dochody, dzieci nie będą już musiały chodzić do pracy, by zarabiać na rodzinę i będą mogły zdobywać wykształcenie. Wzmocnienie pozycji kobiet to pierwszy krok na drodze ku lepszej przyszłości – pozytywne zmiany będą umacniać się z pokolenia na pokolenie.
Dlaczego warto skupiać się na kobietach? Każdy krok naprzód w życiu kobiet wpływa na sytuację ich rodzin i społeczności. Naukowcy nazywają to efektem fali. Wyniki badań pokazują, że kobiety posiadające wykształcenie później wychodzą za mąż, mają mniej dzieci, które z kolei są zdrowsze i lepiej wykształcone i są w stanie lepiej dbać o swoje rodziny. Pętla ubóstwa zostaje przerwana.
Efekt skali
Wraz ze wzrostem poziomu wykształcenia kobiet, ich finansowej niezależności, świadomości i aktywności społecznej, wzrasta ich wpływ na społeczności. Kobiety na stanowiskach publicznych, posiadające uprawnienia decyzyjne, skupiają się na pomocy rodzinom w zaspokajaniu ich fundamentalnych potrzeb.
To dlatego kampania Grup Samopomocy dotycząca świadomości wyborczej dotarła przed ostatnimi wyborami do 200 tysięcy ludzi. W zorganizowanych przez GS sesjach treningowych na temat udziału w życiu politycznym kraju uczestniczyło 20 tys. kobiet. Rajkali była jedną z nich: „Będę walczyć z całych sił o poprawę życia w wiosce”. 45-letnia Rajkali z Mirzapur, matka sześciorga dzieci, rok temu nawet nie marzyła o tym, że kobieta może zostać wybrana. Warsztaty przedwyborcze zainspirowały ją do startu w wyborach. Rajkali je wygrała i będzie reprezentować grupę okolicznych wsi. Zaskoczona mówi: „Nigdy nie myślałam, że mam wystarczająco pieniędzy i siły, aby startować w wyborach, ale moi przyjaciele z Grupy Samopomocy zaufali mi i razem byliśmy w stanie walczyć o to, co ważne”.
Programy polityczne Rajkali i Sunity skupiają się na podstawowych problemach rozwoju wsi, na problemach bliskich im sercom, jak prawa dzieci, poprawa warunków mieszkaniowych i sanitarnych, dostęp do wody, zwiększenie możliwości zarobkowych kobiet i podniesienie poziomu szkół lokalnych. To o tych problemach rozmawiają na spotkaniach Grup Samopomocy.
Podczas kampanii wyborczej najważniejszy jest bezpośredni kontakt z wyborcami, trzeba wyjść na ulicę i ich przekonać. Tego na spotkaniach Grup Samopomocy nauczyła się Israji, która wygrała wybory i reprezentuje wioskę Sapahi w dystrykcie Jaunpur. "W trakcie spotkań z mieszkańcami społeczności, mogłam podzielić się swoją wiedzą i planami na przyszłość, co w innej sytuacji nie byłoby możliwe".
Z myślą o przyszłości
Kobiety odgrywają coraz większą rolę w Indiach. Wystarczy spojrzeć na liczby. W 2005 r. z regionu objętego projektem w wyborach startowało tylko pięć kobiet i żadna z nich nie wygrała. W 2010 r., startowało prawie 700 kobiet i 278 zostało wybranych, by reprezentować swoje społeczności przez najbliższe pięć lat.
"Każdy sukces pokazuje, jak wiele jest jeszcze do zrobienia, nie tylko dla kobiet i dziewcząt. Sposób myślenia mężczyzn musi ulec zmianie. „Musiałam ciężko pracować, by uwrażliwić mojego męża i innych krewnych płci męskiej” – przyznaje Rajkali, która ma teraz pełne poparcie męża.
Z zajęć GS korzystają też kobiety, które nie startują w wyborach. Sheila, której świadomość polityczna znacznie wzrosła, twierdzi: „Kobiety również mogą mieć coś do powiedzenia w sprawach wsi”. Podczas wyborów, 282 Kobiece Komitety Straży Obywatelskiej nadzorowały przebieg głosowania. Podczas kampanii rejestracyjnej zachęcały do udziału w wyborach ludzi z zaniedbanych społeczności. Dane z zaledwie kilku wiosek, wskazują na 100% wzrost liczby osób zarejestrowanych do udziału w wyborach. Wioska Sheili była jedną z nich.
Więcej informacji na temat działalności IKEA Foundation i UNDP znajdziesz na:"